راهنمای مطالعه · والدین و خانواده

شناختِ احساس و پذیرشِ خود

شناختِ علتِ حال و رفتار، تفاوتِ خواستن و درست‌بودن، خوددوستی و پذیرشِ خود همراه با مسئولیت و احترام به دیگران.

از موضوع مورد نیازتان شروع کنید

در این شاخه چه می‌خوانید؟

۸ عنوان · هر عنوان، مستقیم به متن همان مطلب می‌رسد.

احساس خود و واقعیت بیرونی

۲ مطلب

تفاوت دوست‌داشتن با درست‌بودن و پرهیز از یکی‌گرفتن احساس خود با حال دیگران.

مطالعهٔ این بخش

از خودیابی تا خودپذیری

۶ مطلب

قدم‌به‌قدم در این شاخه

از اینجا بخوانید

نکته‌ها را بخوانید؛ «توضیح بیشتر» جزئیات را داخل همان کارت باز می‌کند.

۸ مطلب در این شاخه

بخش ۱۲ مطلب

احساس خود و واقعیت بیرونی

تفاوت دوست‌داشتن با درست‌بودن و پرهیز از یکی‌گرفتن احساس خود با حال دیگران.

والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

دوست داشتن، با درست بودن یکی نیست

دکتر هلاکویی تفکیکی را برجسته می‌کند: بسیاری از مردم آنچه را دوست دارند درست هم می‌دانند، در حالی که دوست داشتن از احساس و عاطفه می‌آید و درست بودن به واقعیت و عقل مربوط است. به گفته او کسی که در این زمینه بهره هوشی دارد از ضعف‌ها و قدرت‌های خود خبر دارد و می‌تواند با خودش صادقانه گفت‌وگو کند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

در ادامه بحث شناخت درون، دکتر هلاکویی توجه به رابطه احساس با واقعیت بیرونی و اندیشه را مهم می‌داند. او مطالعه درباره حالات انسانی، شناخت ضعف‌ها و توانایی‌های خود، و گفت‌وگوی روشن و صادقانه با خود را نمونه‌های این آگاهی می‌آورد. منظور از فرق «دوست داشتن» و «درست بودن» این است که علاقه شخصی، به تنهایی دلیل درستی یک برداشت درباره جهان نیست.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۶
والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

مثالِ بزرگسالی برای یکی‌گرفتنِ احساسِ خود و دیگران

دکتر هلاکویی برای توضیحِ نسبت‌دادنِ احساسِ خود به دیگران، از بزرگسالی مثال می‌زند که در مهمانی خسته است و می‌گوید «همه خسته‌اند، مهمانی تمام شود»، در حالی که دیگران چنین حسی ندارند. او این مثال را به بحثِ خودمداریِ کودک، به‌ویژه دو تا چهار‌سالگی، پیوند می‌دهد؛ مثال به معنیِ ماندگارشدنِ حتمیِ این حالت در هر کودک نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴
بخش ۲۶ مطلب

از خودیابی تا خودپذیری

چهار مرحلهٔ دکتر هلاکویی و تمایز خوددوستی با خودخواهی، همراه با مسئولیت و حقوق دیگران.

چارچوب مجموعه

از خودیابی تا خودپذیری

چهار مرحله‌ای که دکتر هلاکویی برای توضیح حرمت نفس نام می‌برد: کشف خود، شناخت حالت‌ها و رفتار، خوددوستی و پذیرفتن خود همراه با کوشش برای بهترشدن.

ترتیب چهارگانه در خودِ گفتار آمده است؛ این چارچوب مفهومی، برنامهٔ سنی برای کودک یا تضمین رسیدن خودکار از یک مرحله به مرحلهٔ بعد نیست.

هر عنوان را باز کنید تا توضیح و نکته‌های همراهش را بخوانید.

  1. دکتر هلاکویی چهار مرحله را می‌شمارد که ترکیبشان حرمت نفس را می‌سازد، و اولی خودیابی است: درست است که دیگران هستند، اما ما باید به درک و کشف خودمان برسیم — رفتن به سمت خود، جدا شدن از دیگران، و کند‌و‌کاو در حالات و رفتار خود.

    خواندن مطلب مرتبط
  2. مرحله دوم خودشناسی است. دکتر هلاکویی آن را دقیق تعریف می‌کند: اینکه به علل و عوامل رفتار و حالات خودم آگاهی کامل داشته باشم — بدانم چرا این حال را دارم، چرا حالم در آن مهمانی عوض شد، چرا امروز صبح غمگین بیدار شدم، و چرا کاری را که باید می‌کردم نکردم.

    خواندن مطلب مرتبط
  3. در الگوی دکتر هلاکویی، پس از خودیابی و خودشناسی، خوددوستی پدید می‌آید: به نظر او شناختِ علتِ حالت‌ها و رفتارها و دیدنِ پیچیدگیِ وجودِ خود، زمینهٔ دوست‌داشتنِ خود را فراهم می‌کند. او تأکید می‌کند این خوددوستی را نباید با خودخواهی، خودپرستی یا خودشیفتگی یکی گرفت؛ توضیحِ بعدی‌اش بر پذیرفتن مسئولیت و رعایت حقوق دیگران استوار است.

    خواندن مطلب مرتبط
  4. مرحله آخر خودپذیری است: «به جایی می‌رسم که خودم را همین‌گونه که هستم می‌فهمم و می‌پذیرم؛ هر روز می‌کوشم بهتر باشم، اما در هر جایگاهی که هستم — درست مانند سنم — آن را می‌فهمم و می‌پذیرم و به خاطر آنچه تا حال انجام داده‌ام به آن افتخار می‌کنم».

    خواندن مطلب مرتبط

چارچوب مجموعه

چهار اصل خوددوستی

دکتر هلاکویی خوددوستی را از خودخواهی جدا می‌کند و این چهار اصل را با خیرخواهی برای عزیزی که دوستش داریم مقایسه می‌کند.

این چارچوب مفهومیِ دکتر هلاکویی، خوددوستی را همراه با پذیرش مسئولیت و رعایت حقوق دیگران توضیح می‌دهد؛ چهار مرحلهٔ سنی یا آزمون سنجش ارزش فرد نیست.

این موارد از یک مطلب جدا شده‌اند؛ توضیح کامل آن را پایین همین نما بخوانید.

  1. همه کارهای خوب دنیا را برای خودش می‌کند

    خواندن مطلب مرتبط
  2. از هر کار بدی خودش را دور می‌کند

    خواندن مطلب مرتبط
  3. کارها را به هزینه مسئولیت خودش انجام می‌دهد و پیامدش را می‌پذیرد

    خواندن مطلب مرتبط
  4. به حریم و حقوق دیگران هرگز تجاوز نمی‌کند

    خواندن مطلب مرتبط
توضیح کامل این مجموعه نکته‌ها

دکتر هلاکویی چهار اصل می‌دهد: کسی که خودش را دوست دارد همه کارهای خوب دنیا را برای خودش می‌کند؛ از هر کار بدی خودش را دور می‌کند؛ کارها را به هزینه مسئولیت خودش انجام می‌دهد و پیامدش را می‌پذیرد؛ و به حریم و حقوق دیگران هرگز تجاوز نمی‌کند — همان چیزهایی که برای عزیزی که دوستش داریم می‌خواهیم.

والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

مرحله یک: خودیابی

دکتر هلاکویی چهار مرحله را می‌شمارد که ترکیبشان حرمت نفس را می‌سازد، و اولی خودیابی است: درست است که دیگران هستند، اما ما باید به درک و کشف خودمان برسیم — رفتن به سمت خود، جدا شدن از دیگران، و کند‌و‌کاو در حالات و رفتار خود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

مرحله دو: خودشناسی

مرحله دوم خودشناسی است. دکتر هلاکویی آن را دقیق تعریف می‌کند: اینکه به علل و عوامل رفتار و حالات خودم آگاهی کامل داشته باشم — بدانم چرا این حال را دارم، چرا حالم در آن مهمانی عوض شد، چرا امروز صبح غمگین بیدار شدم، و چرا کاری را که باید می‌کردم نکردم.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

مرحله سه: خوددوستی — که خودخواهی نیست

در الگوی دکتر هلاکویی، پس از خودیابی و خودشناسی، خوددوستی پدید می‌آید: به نظر او شناختِ علتِ حالت‌ها و رفتارها و دیدنِ پیچیدگیِ وجودِ خود، زمینهٔ دوست‌داشتنِ خود را فراهم می‌کند. او تأکید می‌کند این خوددوستی را نباید با خودخواهی، خودپرستی یا خودشیفتگی یکی گرفت؛ توضیحِ بعدی‌اش بر پذیرفتن مسئولیت و رعایت حقوق دیگران استوار است.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

چهار نشانه خوددوستی

دکتر هلاکویی چهار اصل می‌دهد: کسی که خودش را دوست دارد همه کارهای خوب دنیا را برای خودش می‌کند؛ از هر کار بدی خودش را دور می‌کند؛ کارها را به هزینه مسئولیت خودش انجام می‌دهد و پیامدش را می‌پذیرد؛ و به حریم و حقوق دیگران هرگز تجاوز نمی‌کند — همان چیزهایی که برای عزیزی که دوستش داریم می‌خواهیم.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

خودخواه، علیه خودش عمل می‌کند

دکتر هلاکویی خوددوستی را در برابرِ خودخواهی می‌گذارد. در توصیف او، خودخواهی با نفرت از خود و گسترشِ آن به دیگران همراه است: فرد می‌کوشد چیزها را از دیگران بگیرد و، با وجودِ ظاهرِ مراقبت از خود، علیهِ خودش عمل می‌کند. واژهٔ زیرنویس دربارهٔ مقایسهٔ او با دیگران روشن نیست و از آن نتیجه‌ای قطعی گرفته نمی‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳
والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

مرحله چهار: خودپذیری

مرحله آخر خودپذیری است: «به جایی می‌رسم که خودم را همین‌گونه که هستم می‌فهمم و می‌پذیرم؛ هر روز می‌کوشم بهتر باشم، اما در هر جایگاهی که هستم — درست مانند سنم — آن را می‌فهمم و می‌پذیرم و به خاطر آنچه تا حال انجام داده‌ام به آن افتخار می‌کنم».

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

برای کامل‌تر شدن تصویر

شاخه‌های دیگرِ والدین و خانواده

دیدن کل موضوع
۱۵ مطلب

آمادگی برای والدگری و شناختِ مسیر

تصمیمِ مشترک، آگاهی و امکاناتِ مراقبت، تغییرِ نقشِ والدین و چارچوب‌هایی که دکتر هلاکویی برای سال‌های نخست مطرح می‌کند.

از جمله: این یک چراغ است، نه خورشید
۱۳ مطلب

آمادگیِ تولد و نخستین دیدار

انتخابِ نام، حریمِ مادر و انتظار از دیدارِ نوزاد؛ همچنین دیدگاه‌های ثبت‌شده دربارهٔ تولد که جای ارزیابیِ پزشکی را نمی‌گیرند.

از جمله: نظر دکتر هلاکویی درباره دانستن جنسیت پیش از تولد
۱۹ مطلب

تقسیمِ مراقبت، کار و حمایت

توافقِ والدین، نقشِ پدر و کمکِ اطرافیان، محدودیت‌های مالی و نظرهای دکتر هلاکویی دربارهٔ جمع‌کردنِ کار و مراقبت.

از جمله: پدر از مادر مراقبت کند
۱۰ مطلب

حالِ والدین و روزهای پس از زایمان

شکل‌گیریِ تدریجیِ احساسِ مادری، افت‌وخیزِ خلق، افسردگی و اثرِ حال و توانِ مراقبان بر رابطه با کودک.

از جمله: بسیاری از مادران، در آغاز هیچ حسی ندارند
۲۸ مطلب

تعدادِ فرزندان و ترتیبِ تولد

آمادگی برای فرزندِ بعدی و گرایش‌های احتمالیِ تک‌فرزند، فرزند اول، وسط و آخر؛ با توجه به محدودیتِ این توصیف‌ها.

از جمله: فرزند دوم: رضایت کامل هر دو
۳۵ مطلب

خلق‌وخو و برخوردِ متناسب با کودک

تفاوتِ انرژی، واکنش و سازگاریِ کودکان و حفظِ اصولِ تربیت همراه با انعطاف در برابرِ ویژگی‌های همین فرزند.

از جمله: تفاوت «خلق‌وخو» و «شخصیت» در توضیح دکتر هلاکویی
۲۵ مطلب

حرمتِ نفس و اعتماد به توانایی

تفاوتِ رفتار و هویت، احساسِ خوب‌بودن، شرم از نیاز و نقشِ پاسخِ والد در برداشتِ کودک از ارزش و توانِ خود.

از جمله: حرمت نفس، اعتماد به نفس نیست
۲۱ مطلب

تجربه‌های نخستین و الگوهای بعدی

دیدگاه‌های منسوب به دکتر هلاکویی دربارهٔ اعتماد، نگرانی، امید و رابطه‌های بزرگسالی؛ شامل نظریه‌هایی که تشخیص یا پیش‌بینیِ فردی نیستند.

از جمله: ادعای دکتر هلاکویی درباره نقش سه سال اول در شخصیت
۷ مطلب

محبت و روابطِ درونِ خانواده

دریافتِ محبت، الگوبودنِ رابطهٔ والدین و اثرِ فرمان، دشمنی یا تعارض با نزدیکان بر تجربهٔ کودک از خانه.

از جمله: محبت در خانه، و آزمونی برای سنجیدن آن