راهنمای مطالعه · تغذیه

مکیدن، پستانک و دندان‌درآوردن

نیاز به مکیدن و نظریه دهانی در گفتار؛ سپس ناراحتی دندان‌درآوردن، مکیدن انگشت و تغییر عادت با همکاری کودک.

از موضوع مورد نیازتان شروع کنید

در این شاخه چه می‌خوانید؟

۲۰ عنوان · هر عنوان، مستقیم به متن همان مطلب می‌رسد.

نیاز به مکیدن، شیر و پستانک

۷ مطلب

تثبیت دهانی در نظریهٔ دکتر هلاکویی

۳ مطلب

معنای «تثبیت دهانی» و پیوندهایی که دکتر هلاکویی میان مکیدن، بزرگسالی و زمان پایان آن مطرح می‌کند.

مطالعهٔ این بخش

دندان‌درآوردن و گازگرفتن

۳ مطلب

عادتِ مکیدن انگشت و همکاری کودک

۴ مطلب

کنارگذاشتن پستانک و کم‌کردن جدال

۳ مطلب

قدم‌به‌قدم در این شاخه

از اینجا بخوانید

نکته‌ها را بخوانید؛ «توضیح بیشتر» جزئیات را داخل همان کارت باز می‌کند.

۲۰ مطلب در این شاخه

بخش ۱۷ مطلب

نیاز به مکیدن، شیر و پستانک

توصیف مکیدن از پیش از تولد، ارتباط آن با شیر خوردن و مقایسهٔ پستانک و انگشت در گفتار.

پیش از تولد · تولد تا ۱ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

مکیدن پیش از تولد در توضیح دکتر هلاکویی

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک از حدود چهارماهگی در دخترها و پنج‌ماهگی در پسرها در شکم مادر مک زدن را آغاز می‌کند، پس وقتی به دنیا می‌آید کاملاً با آن آشناست — و آن قسمت‌های مغز که به دهان و لب و آرواره و به لذت مربوط‌اند، در مقایسه با بقیه ارگان‌ها رشد بیشتری کرده‌اند.

چهارماهگی برای دختر و پنج‌ماهگی برای پسر، اعداد بیان‌شده در این ضبط‌اند و در متن شاهدی برای تفاوت یا زمان دقیق داده نمی‌شود؛ معیار ارزیابی رشد جنین نیستند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱
تولد تا ۱۲ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

مکیدن و مرحله دهانی در نظریه مطرح‌شده در برنامه

دکتر هلاکویی در چارچوب نظریه مرحله دهانی، مکیدن در دوازده تا چهارده ماه اول را فراتر از دریافت غذا، راه لذت و آرامش می‌داند. از دست به دهان بردن حدود سه یا چهار ماه، بردن اشیا حدود شش ماه و افزایش آن هنگام اضطراب جدایی یا پس از ازشیرگرفتن مثال می‌زند.

ساعت‌های مکیدن و سن‌های گفته‌شده، ادعاهای این برنامه‌اند؛ از آن‌ها معیار تشخیص سلامت عاطفی یا دستور افزایش اجباری زمان شیر خوردن ساخته نمی‌شود.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

او این توضیح را در قسمت اول به «برخی نظریه‌پردازان» نسبت می‌دهد و برای واژه جنسی، معنای گسترده لذت بدنی در نظریه دهانی را به کار می‌برد؛ بحثش رفتار جنسی بزرگسالانه کودک نیست. عدد دو تا سه ساعت مکیدن روزانه را شرط رشد سالم می‌نامد، اما در متن شاهد یا روش سنجش نمی‌دهد. اشاره به گرسنگی یا نیاز بیشتر نیز نشان می‌دهد در خود گفتار، همه مکیدن‌ها یک علت ندارند.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۳ بخش از زیرنویس
قسمت ۱قسمت ۵
تولد تا ۱۲ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

پیوند دفعات شیر با مکیدن در نظریه مطرح‌شده

دکتر هلاکویی می‌گوید وعده‌های شیر—در بیان او ابتدا هشت تا ده و نزدیک یک‌سالگی شش تا هشت بار—فرصت مکیدن روزانه را فراهم می‌کنند. این اعداد را به نظریه خود درباره نیاز دهانی و لذت و آرامش کودک پیوند می‌دهد.

دو تا سه ساعت مکیدن و تعداد وعده‌ها، پیشنهادهای همین چارچوب‌اند؛ از آن‌ها برنامه یکسان تغذیه یا معیار سلامت روان همه کودکان ساخته نمی‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱
تولد تا ۱۲ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دیدگاه دکتر هلاکویی درباره شیر خوردن و نیاز به مکیدن

در بحث نیاز به مکیدن در چهارده ماه نخست، دکتر هلاکویی می‌گوید اگر هنگام شیر خوردن فرصت کافی به کودک داده شود، معمولاً همان مدت برای ارضای این میل کافی است. اگر کودک همچنان دست یا انگشتش را به دهان می‌برد، او پستانک را در صورت پذیرش کودک پیشنهاد می‌کند. دلیلش در این بخش، نگرانی از وابستگی به مکیدن انگشت و آسیب دندانی است؛ این‌ها توصیه و استدلال دکتر هلاکویی‌اند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
۳ تا ۱۸ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

ترجیح پستانک بر مکیدن شست در نظر دکتر هلاکویی

دکتر هلاکویی در مقایسه با مکیدن انگشت، پستانک را از نظر امکان تمیز نگه داشتن و اثر بر دهان مناسب‌تر می‌داند. درباره اثر مکیدن انگشت هنگام آمدن دندان دائمی هم هشدار می‌دهد؛ این مقایسه دیدگاه ثبت‌شده اوست.

متن ویژگی پستانک، مدت استفاده یا وضعیت دندانی کودک را مشخص نمی‌کند. اشاره او به کاهش مکیدن پس از رفع گرسنگی نیز به معنای گرسنه بودن همه کودکانی که دست می‌مکند نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵
تولد تا ۹ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

مدت مکیدن و مقایسه پستانک با انگشت؛ نیازمند بررسی صوت

دکتر هلاکویی در بحث ماه‌های نخست، آسیب دندانیِ دست یا انگشت را بیشتر از پستانک توصیف می‌کند و برای مکیدن تا حدود هشت یا دوازده ماهگی مدتی روزانه مطرح می‌کند. عبارت عددی و چند واژه در زیرنویس این بخش مخدوش‌اند؛ نمی‌توان از این متن به‌تنهایی زمان‌بندی دقیقی برای مکیدن استخراج کرد. او کاهش مشکل احتمالی را مطرح می‌کند، نه پیشگیری قطعی.

عبارت «روزی د تا ۳ ساعت رو مکنه نمی‌زنه» و واژه مربوط به انگشت در زیرنویس نیازمند تطبیق با صوت است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
تولد تا ۱۲ ماهگی

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

دو الگوی مکیدن که دکتر هلاکویی در پایان قسمت مطرح می‌کند

دکتر هلاکویی از یک سو شیر خوردن بسیار سریع از سرشیشه گشاد و کمتر از یک ساعت مکیدن روزانه را مطرح می‌کند، و از سوی دیگر مکیدن دست یا پستانک افزون بر شیر و بیش از چهار ساعت را. پیش از آن، بردن دست و اشیا به دهان یا مکیدن شیشه خالی را به‌عنوان نمونه‌هایی از ادامه میل به مکیدن آورده است.

این قسمت در میانه توضیح پایان می‌یابد و پیامد این دو حالت را کامل نمی‌کند. آستانه‌های زمانی، نظر دکتر هلاکویی‌اند؛ از این قطعه نباید با برچسب مشکل یا تشخیص درباره کودک نتیجه گرفت.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱
بخش ۲۳ مطلب

تثبیت دهانی در نظریهٔ دکتر هلاکویی

معنای «تثبیت دهانی» و پیوندهایی که دکتر هلاکویی میان مکیدن، بزرگسالی و زمان پایان آن مطرح می‌کند.

تولد تا ۱۲ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

تثبیت دهانی، یعنی چه

«تثبیت دهانی» در توضیح دکتر هلاکویی نام حالتی است که انرژی روانی، جنسی و جسمی به جای ادامه مسیر رشد، در ناحیه دهان باقی می‌ماند. او این حالت را پیامد احتمالیِ کمتر یا بیشتر از حد لازم مک زدن در چهارده ماه نخست می‌داند و تأکید می‌کند که وقوع آن حتمی نیست.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
والدین و خانواده

آنچه مجموعه می‌گوید

نشانه‌های دهانیِ بزرگسالی در توضیح «تثبیت دهانی»

دکتر هلاکویی در توضیح نظریه «تثبیت دهانی» از پرحرفی، جویدن لب و دهان، علاقه به مزه‌های ترش و تند یا خوراکی‌های بسیار سرد و داغ، و خرد کردن تخمه یا مواد غذایی در دهان مثال می‌زند. او این رفتارها را به باقی ماندن بخشی از لذت و انرژی احساسی در ناحیه دهان نسبت می‌دهد؛ این نسبت دادن، تفسیر خود دکتر هلاکویی است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
۱۲ تا ۱۸ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

پایان مکیدن در چهارده‌ماهگی، در بخشی از نظر دکتر هلاکویی

دکتر هلاکویی ادامه شیر مادر، شیشه یا پستانک پس از دوره مورد نظرش را به نگرانی از «تثبیت دهانی» پیوند می‌دهد و می‌گوید تقریباً با پایان چهارده‌ماهگی باید برای تمام شدن مکیدن کوشش کرد. در همان عبارت، شیشه با سوراخ بسیار گشاد را استثنا می‌کند چون از نظر او مکیدن را تقریباً حذف می‌کند. این بیان با اجازه شیشه شبانه تا هجده‌ماهگی در چند سطر پیش کاملاً یکسان نیست.

متن‌ها کاملاً هم‌سو نیستندمتن در این بخش هم چهارده‌ماهگی و هم هجده‌ماهگی را مطرح می‌کند؛ این‌ها نباید به صورت یک توصیه زمانی قطعی تلفیق شوند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
بخش ۳۳ مطلب

دندان‌درآوردن و گازگرفتن

زمان و نشانه‌های توصیف‌شده، معنای گازگرفتن و پیشنهادهای مجموعه برای ناراحتی این دوره.

۳ تا ۹ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

زمان و نشانه‌های دندان‌درآوردن در بیان دکتر هلاکویی

دکتر هلاکویی شروع رویش دو دندان پایین و سپس دندان‌های بالا را حدود چهارماهگی و کامل شدن این چهار دندان را حدود شش‌ماهگی توصیف می‌کند. او آب‌ریزش دهان، درد و خارش، گریه و بدخوابی را همراه این دوره می‌آورد و از احتمال اسهال و استفراغ نیز نام می‌برد. این زمان‌ها و نسبت دادن نشانه‌ها، گفته دکتر هلاکویی‌اند؛ متن برای تعیین علت نشانه‌های یک کودک کافی نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
۳ تا ۹ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

گاز گرفتن در دندان‌درآوردن، دشمنی نیست

دکتر هلاکویی می‌گوید کودکان بعد از چهار یا شش ماهگی، با درآمدن دندان‌ها گاهی صندلی یا هر کسی را که دم دستشان باشد گاز می‌گیرند. به گفتهٔ او، این رفتار واقعاً از سر دشمنی نیست، بلکه از تمایلی درونی برای استفاده از دندان و آرواره می‌آید؛ همان مک زدن که به این صورت خودش را نشان می‌دهد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
۳ تا ۹ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

پیشنهاد دکتر هلاکویی برای ناراحتیِ هنگام دندان‌درآوردن

در بحث دندان‌درآوردنِ حدود چهار تا شش ماهگی، دکتر هلاکویی شیئی تمیز، نسبتاً سفت اما کمی انعطاف‌پذیر و خنک‌شده در یخچال را برای تماس آرواره و دندان مثال می‌زند. او این کار را در برابر گاز گرفتن افراد، صندلی یا سینه مادر مطرح می‌کند و برای درد یا خارش جدی بر مشورت با پزشک تأکید می‌گذارد. این بند نقل روش پیشنهادی اوست.

پیشنهاد مجموعهاگر درد و خارش جدی است، به گفته او حتماً باید با پزشک مشورت شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲
بخش ۴۴ مطلب

عادتِ مکیدن انگشت و همکاری کودک

زمینه‌های مختلف مکیدن انگشت، نگرانی و عادت، و شرط همکاری کودک در تغییر آن.

۱۲ تا ۳۶ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

چهار ریشه، و نقش عادت

دکتر هلاکویی تثبیت دهانی در نظریه خود، گرسنگی، خستگی یا دلتنگی و بی‌حوصلگی را زمینه‌های مکیدن انگشت می‌شمارد و بر نقش عادت تأکید می‌کند. می‌گوید کوشش‌های معمول ممکن است انجام شود، اما اگر مؤثر نبود تا حدود دوونیم سال اصرار نکنند و پس از آن هم همکاری کودک لازم است.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

در توضیح او، مکیدن دست هم از راه دهان و هم از حس خود دست خوشایند است و شکل و میزان آن را کودک تغییر می‌دهد. «تثبیت» را به کم یا زیاد بودن مکیدن در ماه‌های اول نسبت می‌دهد، اما این علت در گفتار ثابت نمی‌شود. نکته روشن‌تر، خودکار شدن عادت و پرهیز از جنگ برای قطع آن است.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵
۲۴ تا ۳۶ ماهگی

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

توجه به نگرانی پشت مکیدن انگشت پس از دو سالگی

دکتر هلاکویی در کنار عادت، نگرانی و ناراحتی از محیط را از زمینه‌های مکیدن انگشت پس از دو سالگی می‌داند. پیشنهادش گفت‌وگو برای فهمیدن موضوعی است که کودک نسبت به آن حساس یا ناراحت شده است.

پیشنهاد مجموعهدر پیشنهاد برنامه، با کودک درباره تجربه و نگرانی‌اش گفت‌وگو شود؛ علت رفتار صرفاً از روی مکیدن انگشت تعیین نمی‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵
۱۸ تا ۳۶ ماهگی

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

مکیدن انگشت: با حوصله، نه با جدال

دکتر هلاکویی می‌گوید بعضی کودکانی که روزها انگشت نمی‌مکند، تا حدود سه تا سه‌ونیم سال، پیش از خواب چند دقیقه انگشت می‌مکند. هشدار اصلی او این است که جدال می‌تواند نگرانی را بیشتر و همین رفتار آرام‌کننده را تقویت کند؛ تغییر را تدریجی توصیف می‌کند.

در این گفتار بیرون آوردن دست پس از خواب عمیق هم مطرح می‌شود، اما دستور واحدی برای همه کودکان یا معیار تشخیص مشکل نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵
۲۴ تا ۳۶ ماهگی
بخش ۵۳ مطلب

کنارگذاشتن پستانک و کم‌کردن جدال

تغییر تدریجی، توقف فشار هنگام ناراحتی و هماهنگی مراقبان در روایت مجموعه.

۱۲ تا ۲۴ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

کنار گذاشتن پستانک در روایت برنامه

دکتر هلاکویی از حدود چهارده یا هجده ماهگی، یا دست‌کم دو سه ماه پس از ازشیرگرفتن، کاهش جذابیت پستانک و سرگرم شدن با تجربه تازه را مطرح می‌کند. با این حال، ادامه کار را به همکاری کودک وابسته می‌داند و در ناراحتی شدید بازگرداندن پستانک را می‌پذیرد.

پیشنهاد مجموعهاصل قابل‌نقل از این گفتار، پیش بردن تغییر با همکاری کودک و کنار گذاشتن فشار هنگام ناراحتی شدید است.

دستکاری یا بریدن پستانک صرفاً به‌عنوان روش گفته‌شده در ضبط ثبت می‌شود؛ این راهنما آن را دستور عملی یا روش ایمن معرفی نمی‌کند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

روش‌های ثبت‌شده او شامل دستکاری شکل پستانک، نخریدن نمونه تازه، دوری موقت از یادآورها و همراه نبردن آن در سفر یا مهمانی است. او می‌گوید اگر کودک یک روز بدون آن ماند می‌توان موضوع را دنبال نکرد، اما اگر شدیداً ناراحت شد یا همچنان آن را خواست نباید فشار ادامه یابد. این شرط بخش اصلی توصیه اوست و حذفش تصویر نادرستی از گفتار می‌دهد.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۵
۱۲ تا ۳۶ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

همکاری کودک و توقف فشار در کنار گذاشتن مکیدن

دکتر هلاکویی می‌گوید اگر کودک هنگام کنار گذاشتن پستانک شدیداً ناراحت شد یا روشن بود آن را می‌خواهد، دوباره فراهمش کنند. هدف را تغییر با همکاری او می‌داند و بر هماهنگی مراقبان تأکید دارد.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

سپس درباره کودک دو یا سه‌ساله‌ای که هنوز از شیشه می‌نوشد، کاهش مدت مکیدن را هدف می‌گذارد و گشاد کردن سرشیشه را مثال می‌زند. این دستکاری، پیشنهاد موجود در منبع است و این راهنما آن را روش ایمن یا دستور اجرا نمی‌داند. نکته رابطه‌ای پایان بخش این است که یک شیوه آگاهانه و هماهنگ دنبال شود، بدون جنگ یا رفتار متضاد مراقبان.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۵
۲۴ تا ۳۶ ماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

توصیه دکتر هلاکویی به کم کردن جدال بر سر ادامه مکیدن

دکتر هلاکویی می‌گوید اگر مکیدن انگشت، پستانک یا شیشه ادامه داشت، والد خود را درگیر عذاب و جدال نکند. او مدعی است پیامد تا چهار یا پنج سال ناچیز است و پس از آن از زمینه «اعتیاد» حرف می‌زند؛ این مرزبندی نظریه همین گفتار است.

مطالعات مورد اشاره معرفی نشده‌اند و چهار یا پنج سال مرز تشخیصی اثبات‌شده‌ای در این متن نیست؛ واژه اعتیاد را نباید خودکار به کودک نسبت داد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۵

برای کامل‌تر شدن تصویر

شاخه‌های دیگرِ تغذیه

دیدن کل موضوع
۱۷ مطلب

شیر مادر و روزهای نخست

تصمیم شیردهی، آغوز و ویژگی‌های شیر؛ سپس آغاز تغذیه، وزن نوزاد و گفته‌های مجموعه درباره شیر جایگزین و غذای مادر.

از جمله: تصمیم درباره شیر دادن، پیش از تولد گرفته می‌شود
۱۷ مطلب

آرامش و رابطه هنگام شیر دادن

آغوش و حال مراقب، محیط آرام و نشانه‌های کودک؛ شناخت مکث در یک وعده، ریتم شیر خوردن و ناراحتی‌های همراه آن.

از جمله: شرط دهم: آغوش مادر
۶ مطلب

آغاز غذا و شناخت خوراکی‌ها

زمان‌ها و غذاهای مطرح‌شده در مجموعه، آشنایی با مزه‌ها و تفاوت میان میل به دهان‌بردن و مناسب بودن یک خوراکی.

از جمله: سن شروع غذا در بیان این قسمت
۸ مطلب

از شیر گرفتن، شیشه و لیوان

تصمیم به پایان شیردهی، کاهش تدریجی وعده‌ها و وضعیت مادر؛ آشنا شدن کودک با لیوان و تفاوت گفته‌های مجموعه درباره کنار گذاشتن شیشه.

از جمله: بازه پیشنهادی دکتر هلاکویی برای قطع شیر مادر
۸ مطلب

اشتها و انتخاب کودک سر سفره

تغییر اشتها، مقدار غذا و ترجیح‌های نوپا؛ شنیدن گرسنگی و فراهم کردن انتخاب، بدون تبدیل غذا به میدان فشار و مقایسه.

از جمله: اشتهای او روز به روز عوض می‌شود