فصل ۰۵ از ۸راهنمای سه سال اول

مرزها و رفتاردر ۹ تا ۱۲ ماهگی

یک موضوع، با نگاهی دقیق‌تر

جای تنبیه و انضباط در سه سال اول، و آنچه لجبازی خوانده می‌شود.

شروع مطالعه
راهنما
۱۵
قسمت از مجموعه
۳

همهٔ نکته‌های این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.

مرزها و رفتار در ۹ تا ۱۲ ماهگی

از دانستن به عمل

بایدها و نبایدها

گزیده‌ای از پیشنهادهای مجموعه
انجام بدهید۰۱

در این دوره، امنیت و آسودگی را محور مراقبت قرار دهید.

انجام ندهید

نیازهای شیرخوار را با تنبیه و انضباط پاسخ ندهید.

نکتهٔ همراهتغییر بعد از چهارده ماه در همین پاسخ با درنگ کوتاه و سپس وفای به قول توضیح داده می‌شود؛ این عبارت مجوزی برای تنبیه کودک پس از آن سن نمی‌سازد.

چرا؟ توضیح و منبع

در ۱۴ ماه اول، وقت تنبیه و انضباط نیست

دکتر هلاکویی صریحاً می‌گوید که ۱۴ ماه اول، زمان تنبیه و اعمال انضباط نیست. از نظر او، ادامه دادن همان امنیت و آسودگیِ پیش از تولد در این دوره مناسب است.

خواندن راهنما و متن اصلی
۲ موقعیت دیگر برای این سن و موضوع
انجام بدهید۰۲

مناسب بودن غذا برای شیرخوار را جدا از اشتیاق او بررسی کنید.

انجام ندهید

علاقهٔ او به بردن غذا به دهان را دلیل مناسب بودن آن ندانید.

چرا؟ توضیح و منبع

اشتیاق او، دلیل مناسب بودن نیست

در بحث آغاز غذا از شش‌ماهگی، دکتر هلاکویی سیب، گلابی و موز را به شرط پخته و له بودن مثال می‌زند. او مقدار بسیار کمی از غذای خانواده را برای آشنایی با مزه پیشنهاد می‌کند، اما تأکید دارد که اشتیاق شیرخوار به خوردن، دلیل مناسب بودن آن غذا نیست: کودک در این مرحله ممکن است صرفاً بخواهد چیزی به دهان ببرد.

خواندن راهنما و متن اصلی
انجام بدهید۰۳

با کلام آرام، شمرده و مهربان با شیرخوار ارتباط بگیرید.

انجام ندهید

رادیو و تلویزیون را جایگزین گفت‌وگوی آرام برای زبان‌آموزی نکنید.

چرا؟ توضیح و منبع

رادیو و تلویزیون برای آموزش زبان بسیار تندند

دکتر هلاکویی می‌گوید کلام آهنگین و شمرده و مهربان و آهسته اثر فوق‌العاده‌ای بر کودک دارد، و رادیو و تلویزیون به دلیل سرعتشان از نظر آموختن زبان در سال اول برای کودک مفید نخواهند بود.

خواندن راهنما و متن اصلی

مهم‌ترین‌ها۵

نکتهٔ اصلی در مجموعه

در ۱۴ ماه اول، وقت تنبیه و انضباط نیست

دکتر هلاکویی صریحاً می‌گوید که ۱۴ ماه اول، زمان تنبیه و اعمال انضباط نیست. از نظر او، ادامه دادن همان امنیت و آسودگیِ پیش از تولد در این دوره مناسب است.

تغییر بعد از چهارده ماه در همین پاسخ با درنگ کوتاه و سپس وفای به قول توضیح داده می‌شود؛ این عبارت مجوزی برای تنبیه کودک پس از آن سن نمی‌سازد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

نکتهٔ اصلی در مجموعه

جلویش را بگیرید، نه اینکه بعد تنبیه کنید

دکتر هلاکویی آسیب‌زدن به حریم و حقوقِ دیگران را مرزی می‌داند که باید جلوی آن گرفته شود. اگر کودک گاز می‌گیرد، توصیه‌اش توجه به نزدیک‌شدن و حالت‌های او، آماده‌بودن برای پیشگیری و هشدار به فردِ مقابل است. اگر در جمعِ همسالان امکانِ مراقبتِ پیوسته وجود ندارد، جداکردنِ کودکان را پیشنهاد می‌کند؛ تأکیدش جلوگیری از گازگرفتن است، نه صبرکردن تا آسیب رخ دهد و سپس تنبیه.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

نکتهٔ اصلی در مجموعه

هیچ چیز را تحمیل نکنید — جز ضرورت پزشکی

دکتر هلاکویی در بحث چهارده ماه اول می‌گوید غذا، آغوش یا خواب را برخلاف علامت و خواست کودک به او تحمیل نکنند. خودش ضرورت پزشکی، مانند واکسن، را استثنا می‌کند. این حکم در متن به مراقبت همین دوره مربوط است، نه قاعده‌ای بی‌سن‌ومرز برای تمام تصمیم‌های کودک.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

نکتهٔ اصلی در مجموعه

آزاد برای حرکت، بی‌هیچ خطر جدی

جمع‌بندی دکتر هلاکویی در این پاسخ: ما به عنوان پدر و مادر باید محیطی فراهم کنیم که کودک بتواند با آزادی و راحتی حرکت کند، ولی هیچ خطر شدید و جدی او را تهدید نکند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

پرت کردن، بی‌ادبی نیست

نکتهٔ اصلی در مجموعه

دکتر هلاکویی در توضیح مرحله حسی‌حرکتیِ پیاژه تا حدود دوسالگی، مثال می‌زند که کودک شیئی را برمی‌دارد، با دست و دهان بررسی می‌کند و سپس آن را می‌اندازد. او این نمونه از انداختن را بخشی از شناخت حسی و عمل روی اشیا می‌داند، نه نشانه خودکارِ بی‌ادبی، مخالفت یا جنگ. منظور این بند، رفتار اکتشافی در همین مرحله رشد است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

هشدارهای مجموعه۵

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

اشتیاق او، دلیل مناسب بودن نیست

در بحث آغاز غذا از شش‌ماهگی، دکتر هلاکویی سیب، گلابی و موز را به شرط پخته و له بودن مثال می‌زند. او مقدار بسیار کمی از غذای خانواده را برای آشنایی با مزه پیشنهاد می‌کند، اما تأکید دارد که اشتیاق شیرخوار به خوردن، دلیل مناسب بودن آن غذا نیست: کودک در این مرحله ممکن است صرفاً بخواهد چیزی به دهان ببرد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

هشدار دکتر هلاکویی درباره عادت به تخت والدین پس از شش‌ماهگی

دکتر هلاکویی هشدار می‌دهد اگر کودک بعد از شش‌ماهگی در تخت‌خواب پدر و مادر باشد، تقریباً بیرون کردن او ممکن نخواهد بود — چون هیچ جای دنیا به خوبی آغوش پدر و مادر نیست. به گفته او اگر این کار پیش از پنج‌ماهگی صورت نگیرد، گرفتاری‌های خودش را خواهد داشت.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

مخالفت دکتر هلاکویی با تماشای تلویزیون تا بیست‌ماهگی

دکتر هلاکویی تا بیست‌ماهگی با نشاندن کودک برای تماشای تلویزیون مخالفت می‌کند و این نظر را در گفتار به متخصصان نیز نسبت می‌دهد، بدون اینکه مرجع مشخصی نام ببرد. استدلال او این است که آرام و مات به نظر رسیدن کودک جلوی صفحه، به معنی تجربه مناسب برای توجه و تمرکز او نیست و تلویزیون جای مراقبت انسانی را نمی‌گیرد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

در نقد تلویزیون تا بیست‌ماهگی، نوع برنامه دلیل کافی نیست

دکتر هلاکویی در توضیح مخالفت خود با تلویزیون تا بیست‌ماهگی می‌گوید کودکانه بودن برنامه یا علاقه کودک به آن، به‌تنهایی مناسب بودن تجربه را نشان نمی‌دهد. نگرانیِ بیان‌شده او سرعت و انبوه اطلاعات برای توجه و تمرکز کودک است؛ همین نگرانی را به وسایل دیگری که تصاویر یا خبر را سریع و فراوان عرضه می‌کنند نیز تعمیم می‌دهد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

رادیو و تلویزیون برای آموزش زبان بسیار تندند

هشدار مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی می‌گوید کلام آهنگین و شمرده و مهربان و آهسته اثر فوق‌العاده‌ای بر کودک دارد، و رادیو و تلویزیون به دلیل سرعتشان از نظر آموختن زبان در سال اول برای کودک مفید نخواهند بود.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

آنچه مجموعه در این باره می‌گوید۵

آنچه مجموعه می‌گوید

تعبیر دکتر هلاکویی از اختیار خواب در حدود شش‌ماهگی

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک در حدود شش‌ماهگی خواب خود را بیشتر در اختیار می‌گیرد و بعضی دشواری‌های خواب را با «بازی» یا «لجبازی» توضیح می‌دهد. این تعبیرِ دکتر هلاکویی از رفتار کودک است؛ در این چند سطر معیار مستقلی برای تشخیص علت بیدار ماندن ارائه نمی‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

آنچه مجموعه می‌گوید

همان نظم، در برابر تغییر مقاومت می‌کند

دکتر هلاکویی می‌گوید نظمِ درونی، آماده‌شدن برای نیازهای کودک را آسان می‌کند، اما ممکن است تحملِ تغییرِ برنامه را دشوارتر کند. او برای ادامهٔ این تفاوت در بزرگسالی، از کارِ پلیس یا بعضی پزشکان با ساعت‌های پیش‌بینی‌ناپذیر مثال می‌زند و افرادِ دارای ریتمِ متغیرتر را سازگارتر با چنین شرایطی می‌داند. این مقایسه، برداشتِ کلیِ اوست و شغل یا تواناییِ آیندهٔ یک کودک را تعیین نمی‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

آنچه مجموعه می‌گوید

توضیحِ دکتر هلاکویی دربارهٔ گازگرفتنِ کودک

دکتر هلاکویی در بحثِ سال‌های نخست، گازگرفتن هنگام خشم را به محدودبودنِ ابزارِ واکنش و دفاعِ کودک نسبت می‌دهد و آن را نشانهٔ «بدبودن» او نمی‌داند. او با اشاره به رشد از سر به پا و از عضلاتِ بزرگ به کوچک، از گذار به مشت‌زدن و لگدزدن سخن می‌گوید. این توالی توضیحِ خودِ اوست؛ ادامهٔ گفتار بر جلوگیری از آسیب به دیگران تأکید دارد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

آنچه مجموعه می‌گوید

تا حدود ده‌ماهگی، نقش پررنگ حرکات بدن در فهم کودک

دکتر هلاکویی آزمون گویایی می‌دهد: کودک حدود هفت‌هشت ماهگی با لغت «نه» آشنا می‌شود اما آن را با حرکات بدن همراه می‌کند — پس اگر «بله» را با همان حرکتِ «نه» بگویید، همان نتیجه را می‌گیرید. به گفته او تا ده‌ماهگی ارتباط بیشتر به خاطر حرکات بدن ماست، نه کلامی که از دهانمان خارج می‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

سازنده، یا ویرانگر

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک در چهارده ماه اول می‌آموزد که بسازد، به وجود بیاورد و نگه دارد — و اگر در شرایط نامناسبی قرار بگیرد حالت ویرانگر پیدا می‌کند: به دنبال عیب می‌گردد و هر چیزی را که دور و برش می‌بیند از میان می‌برد.

سازنده و ویرانگر در اینجا دو توصیف کلی در چارچوب دکتر هلاکویی‌اند؛ یک رفتار خراب‌کردن یا بازی کودک به‌تنهایی مصداق چنین داوری کلی نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱