همهٔ نکتههای این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.
خواب در ۱۸ تا ۲۴ ماهگی
از دانستن به عمل
بایدها و نبایدها
گزیدهای از پیشنهادهای مجموعه
انجام بدهید
شرایطی فراهم کنید که خودش به خواب برود.
انجام ندهید
خوابیدن را با فرمان، تنبیه یا تحقیر تحمیل نکنید.
چرا؟ توضیح و منبع
«باید بخوابی» وقتی خوابش نمیآید
وقتی والد وقت خواب را رسیده میداند اما کودک خوابآلود نیست، دکتر هلاکویی میان فراهمکردنِ شرایط خواب و خواباندن با فرمان، تنبیه یا تحقیر فرق میگذارد. به برداشت او، فشارِ والد میتواند کودک را نسبت به حسِ بدنش مردد کند. او دربارهٔ کودکی که از دو یا دوونیمسالگی میتواند اختلافِ شب قبل را به یاد بیاورد، میگوید بیدارشدنِ صبح ممکن است برایش تأییدِ این تصور باشد که والد درست میگفت و خودش اشتباه میکرد.
دکتر هلاکویی میگوید جدایی کودک را به خشم و حال بدی میرساند و برخی کودکان برای کنار آمدن با آن، شیئی را جایگزین شما میکنند؛ مثلاً عکس شما یا پتویی که به خاطر نرمی و بوی شما و بوی خودش آن را همهجا با خود میبرند. به گفتهٔ او، باید به این کودکان کمک کرد و هیچوقت با این اشیاء مسئلهای نداشت.
پیشنهاد مجموعهدکتر هلاکویی حتی دربارهٔ کودک ده یا دوازدهساله میگوید اگر میخواهد عروسک یا شیء آرامشبخشش را همراه ببرد، صرفِ این علاقه را با مخالفت پاسخ ندهید.
دکتر هلاکویی دربارهٔ عروسک، اسباببازی یا پتویی که کودک برای آرام شدن به آن دلبسته است میگوید اگر احتمال پارگی، شکستن یا فرسودگی دارد، دو یا سه نمونه تهیه کنید تا در صورت نیاز جایگزینی در دسترس باشد. دلیل این پیشنهاد، حفظ آرامش کودک هنگام از دست رفتنِ آن شیء محبوب است.
دکتر هلاکویی میگوید از دوازده یا چهارده ماهگی کودک میتواند از تخت پایین بیاید و خودش را به اتاق شما برساند؛ با وجود همه خستگی و همه خواستههای او، توصیه بهتر این است که او را به اتاقش برگردانید و اگر لازم بود کنارش بمانید.
پیشنهاد مجموعهمهربان باشید و در عین حال محکم بر تصمیمتان بایستید: پیام این است که وقت خواب است، نه وقت بازی.
دکتر هلاکویی از کودکی مثال میزند که هنگام خواب آب میخواهد: شاید تشنه است و شاید میخواهد بیدار بماند. به نظر او، پاسخِ «تشنه نیستی، آب نمیدهم، خودت را خیس میکنی» احساس بدنی کودک را بیاعتبار میکند و ممکن است او را به این برداشت برساند که حتی وقتی تشنگی حس میکند، حسش اشتباه است.
وقتی والد وقت خواب را رسیده میداند اما کودک خوابآلود نیست، دکتر هلاکویی میان فراهمکردنِ شرایط خواب و خواباندن با فرمان، تنبیه یا تحقیر فرق میگذارد. به برداشت او، فشارِ والد میتواند کودک را نسبت به حسِ بدنش مردد کند. او دربارهٔ کودکی که از دو یا دوونیمسالگی میتواند اختلافِ شب قبل را به یاد بیاورد، میگوید بیدارشدنِ صبح ممکن است برایش تأییدِ این تصور باشد که والد درست میگفت و خودش اشتباه میکرد.
پیشنهاد مجموعهشرایطی فراهم کنید که خودش به خواب برود، نه اینکه به خواب رفتن را به او دستور بدهید.
دکتر هلاکویی برای کودک یک تا سه ساله لباس نسبتاً گشاد و نازک و تنظیم دمای اتاق را مطرح میکند. او در مقابل، برای نوزاد و شیرخوار لباس کمی محدودکننده را با هدف کاهش پریدن بدن مفید میخواند. این دو پیشنهاد مربوط به سنهای متفاوت و نظر خود او هستند. در پایان نیز میگوید مشکلات خواب پس از چهارسالگی احتمالاً کمتر میشوند، نه اینکه برای همه قطعاً برطرف خواهند شد.
دکتر هلاکویی برای تفاوتِ سطحِ انرژی، از خوابِ دوازده تا چهاردهساعتهٔ بعضی سهسالهها و حدود ده ساعتِ بعضی دیگر مثال میزند. او میگوید انرژیِ زیاد میتواند در مسیرِ سازنده یا مخرب به کار بیفتد و کودکانِ آرامتر نیز الگوی متفاوتی دارند. پیشبینیِ او دربارهٔ موفقیت یا دردسر، توصیفِ کلیِ خودش است؛ نکتهٔ تربیتیِ این بخش، برخوردِ متناسب با میزان فعالیتِ همین کودک است.
اجازهٔ استفادهٔ شبانه از شیشه تا هجدهماهگی در بخشی از گفتار
بخوانید
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی در یک بخش میگوید گاهی میتوان شیشه شبانه را تا هجدهماهگی ادامه داد و پس از آن به دلیل نگرانیِ او از «تثبیت دهانی» کنار گذاشت. او در همین بحث بر آرامش و میل کودک در کنار گذاشتن شیشه تأکید دارد. با این حال چند سطر بعد پایان چهاردهماهگی را برای تمام کردن مکیدن مطرح میکند.
متنها کاملاً همسو نیستنددو سن چهارده و هجده ماه در همین گفتار آمدهاند و از متن نمیتوان یک زمانبندی یکنواخت استخراج کرد.
برای کودکی که پس از یکسالگی هنوز مشکل خواب دارد، دکتر هلاکویی از ماندن موقت والد کنار تخت او در بستری جدا و از آرام گرفتن با عروسک یا حیوان پارچهای حرف میزند. اگر کودک به شیء مشخصی علاقه پیدا کرد، پیشنهاد او داشتن چند نمونه همان عروسک است تا گم یا پاره شدن آن خواب کودک را به هم نزند. این پیشنهاد در متن برای ادامه مشکل خواب پس از یکسالگی آمده است.
دکتر هلاکویی در این بخش میگوید کودک تا دوسالگی به بالش نیاز ندارد و بهویژه در یکسالونیم نخست نباید روی شکم خوابانده شود. او برای نکته دوم از خطر خفگی سخن میگوید. این بند نقل دیدگاه دکتر هلاکویی درباره وضعیت خواب است.
