فصل ۰۶ از ۸راهنمای سه سال اول
یک موضوع، با نگاهی دقیقترشیر مادر، شیر خشک، شروع غذا، و از شیر گرفتن.
شروع مطالعه
همهٔ نکتههای این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.
از دانستن به عمل
انجام بدهید۰۱در آشنایی با لیوان، واکنش اول و فرصت تجربهکردن را بپذیرید.
انجام ندهیدوقتی سرش را برمیگرداند، نوشیدن از لیوان را تحمیل نکنید.
چرا؟ توضیح و منبعهنگام آشنا شدن با لیوان، واکنش کودک را بپذیرید
در بحث آشنا کردن کودک از حدود دهماهگی با لیوان، دکتر هلاکویی بر مهربانی و پذیرفتن واکنش اول تأکید میکند: اگر کودک سرش را برمیگرداند یا نمینوشد، فعلاً لیوان کنار گذاشته شود؛ بازی کردن با آن را نشانه آشنایی میداند و اگر نوشیدنی را از دهان بیرون میریزد، پیشنهاد میکند به آن واکنش ویژه نشان ندهند. هدف، کنار گذاشتن تدریجی شیشه با آرامش و میل کودک است.
خواندن راهنما و متن اصلی
انجام بدهید۰۲در مهمانی و رستوران، روال غذا و امکان پاسخدادن به کودک را ببینید.
انجام ندهیدبرای هماهنگی با جمع، نیاز و روال کودک را نادیده نگیرید.
چرا؟ توضیح و منبعدر مهمانی و رستوران، نظم غذای کودک را در نظر بگیرید
دکتر هلاکویی درباره کودکِ پس از شش یا هشت ماهگی میگوید تا وقتی با غذا خوردن در حضور دیگران یا محیط بیرون سازگار نشده، بردن او به مهمانی یا رستوران نیازمند توجه است. محیط ناآشنا، ناتوانی والدین در پاسخ دادن بهموقع و دخالت یا توصیه دیگران میتواند نظمی را که در غذا و ارتباط با کودک ساختهاند به هم بزند؛ مقصود او حفظ نظم کودک هنگام برنامههای خانوادگی است.
خواندن راهنما و متن اصلی
نکتهٔ اصلی در مجموعه
منظور دکتر هلاکویی از «بدنی ماندنِ غذا» در این بخش این است که خوردن به میدان فشار، مقایسه و گزارش درباره کم یا زیاد خوردن کودک تبدیل نشود. او کیفیت غذا و واکنش فعلی کودک را مهمتر از مجبور کردن به مقدار معین میداند و نگران است که برخوردهای بزرگسال، غذا را به مسئلهای روانی در رابطه با کودک بدل کند.
نکتهٔ اصلی در مجموعه
دکتر هلاکویی در شرط ششم میگوید کودک در چهارده ماه اول نباید به عمد منتظر برآوردن نیازش بماند. نمونهاش پاسخ به علامت گرسنگی و توقف شیر دادن وقتی کودک سر برمیگرداند و نخواستن را نشان میدهد. عبارت «حتی یک ثانیه» تأکید او بر معطل نکردن عمدی است.
واژه پس از «نباید» در زیرنویس «به امد» آمده و به قرینه جمله احتمالاً «به عمد» است؛ برای نقل لفظبهلفظ باید صدا بررسی شود.
پیشنهاد مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی میگوید کودک از حدود دهماهگی آمادگی نوشیدن آب یا شیر از لیوان را پیدا میکند. او لیوانی با قطر کم و تصویر جالب پیشنهاد میکند که پیش از استفاده در اختیار کودک باشد تا با آن آشنا شود. در مثال او، دیدن استفاده دیگران از لیوان و پیشنهاد نوشیدنی هنگام گرسنگی یا تشنگی به این آشنایی کمک میکند.
پیشنهاد مطرحشده در مجموعه
در بحث آشنا کردن کودک از حدود دهماهگی با لیوان، دکتر هلاکویی بر مهربانی و پذیرفتن واکنش اول تأکید میکند: اگر کودک سرش را برمیگرداند یا نمینوشد، فعلاً لیوان کنار گذاشته شود؛ بازی کردن با آن را نشانه آشنایی میداند و اگر نوشیدنی را از دهان بیرون میریزد، پیشنهاد میکند به آن واکنش ویژه نشان ندهند. هدف، کنار گذاشتن تدریجی شیشه با آرامش و میل کودک است.
پیشنهاد مطرحشده در مجموعه
در بحث ثبات چهارده ماه اول، دکتر هلاکویی محل ثابت غذا دادن، ظرف آشنا و تغییر ندادن ناگهانی اتاق را مثال میزند. هدفی که برای این جزئیات بیان میکند این است که کودک بداند با چه چیزی روبهرو میشود؛ اینها نمونههای نظر او درباره پیشبینیپذیری محیطاند.
هشدار مطرحشده در مجموعه
دکتر هلاکویی درباره کودکِ پس از شش یا هشت ماهگی میگوید تا وقتی با غذا خوردن در حضور دیگران یا محیط بیرون سازگار نشده، بردن او به مهمانی یا رستوران نیازمند توجه است. محیط ناآشنا، ناتوانی والدین در پاسخ دادن بهموقع و دخالت یا توصیه دیگران میتواند نظمی را که در غذا و ارتباط با کودک ساختهاند به هم بزند؛ مقصود او حفظ نظم کودک هنگام برنامههای خانوادگی است.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی در مقایسه با مکیدن انگشت، پستانک را از نظر امکان تمیز نگه داشتن و اثر بر دهان مناسبتر میداند. درباره اثر مکیدن انگشت هنگام آمدن دندان دائمی هم هشدار میدهد؛ این مقایسه دیدگاه ثبتشده اوست.
متن ویژگی پستانک، مدت استفاده یا وضعیت دندانی کودک را مشخص نمیکند. اشاره او به کاهش مکیدن پس از رفع گرسنگی نیز به معنای گرسنه بودن همه کودکانی که دست میمکند نیست.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی تثبیت دهانی در نظریه خود، گرسنگی، خستگی یا دلتنگی و بیحوصلگی را زمینههای مکیدن انگشت میشمارد و بر نقش عادت تأکید میکند. میگوید کوششهای معمول ممکن است انجام شود، اما اگر مؤثر نبود تا حدود دوونیم سال اصرار نکنند و پس از آن هم همکاری کودک لازم است.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی از حدود چهارده یا هجده ماهگی، یا دستکم دو سه ماه پس از ازشیرگرفتن، کاهش جذابیت پستانک و سرگرم شدن با تجربه تازه را مطرح میکند. با این حال، ادامه کار را به همکاری کودک وابسته میداند و در ناراحتی شدید بازگرداندن پستانک را میپذیرد.
پیشنهاد مجموعهاصل قابلنقل از این گفتار، پیش بردن تغییر با همکاری کودک و کنار گذاشتن فشار هنگام ناراحتی شدید است.
دستکاری یا بریدن پستانک صرفاً بهعنوان روش گفتهشده در ضبط ثبت میشود؛ این راهنما آن را دستور عملی یا روش ایمن معرفی نمیکند.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی میگوید اگر کودک هنگام کنار گذاشتن پستانک شدیداً ناراحت شد یا روشن بود آن را میخواهد، دوباره فراهمش کنند. هدف را تغییر با همکاری او میداند و بر هماهنگی مراقبان تأکید دارد.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی دربارهٔ در دهانگذاشتن یا خوردنِ خاک، گل، رنگ، صابون و آشغال، دورکردنِ این مواد از محیط را پیشنهاد میکند. او علتِ اصلی را کمبودِ کلسیم میداند و شیر یا غذای پرکلسیم را مطرح میکند؛ این تشخیص و پیشنهادِ تغذیهای ادعای خودِ اوست. او همچنین میگوید اگر چنین رفتاری حدودِ سهسالگی ادامه داشته باشد، باید به پزشکِ متخصص مراجعه کرد.
این گفتار علتِ رفتارِ یک کودک را اثبات نمیکند و اشارهاش به سهسالگی مجوزِ منتظرماندن در برابر خوردنِ مادهٔ خطرناک نیست.
آنچه مجموعه میگوید
در چارچوب نظریِ این سخنرانی، دوازده یا چهارده ماه نخست با تمرکز لذت و انرژی روانی بر دهان توصیف میشود و پس از چهاردهماهگی توجه کودک بیشتر به ادرار و مدفوع معطوف میشود. دکتر هلاکویی میگوید در بعضی کودکان این دلمشغولی میتواند بسیار پررنگ شود.
مرحلهبندی و تبیینِ انرژی روانی متعلق به چارچوب نظریِ دکتر هلاکوییاند؛ این قطعه آزمون یا شواهد مستقلی برای تأیید آنها ارائه نمیکند.
آنچه مجموعه میگوید
اگر مادر تصمیم به قطع شیر دادن گرفته باشد، دکتر هلاکویی میگوید این کار پیش از هشتماهگی شروع نشود و بین هشت تا چهارده ماهگی پایان یابد. او برای فرایند تدریجیِ قطع شیر، حداقل دو هفته و حداکثر شش هفته مطرح میکند تا کاهش شیر دادن هم تدریجی باشد و هم پایانی مشخص داشته باشد. این بازهها توصیه خودِ دکتر هلاکوییاند.
آنچه مجموعه میگوید
در روش پیشنهادی دکتر هلاکویی برای مادری که تصمیم به قطع شیر دادن دارد، ابتدا کمی شیر مادر با غذاهای دیگر مخلوط میشود تا کودک بو و طعم آشنا را در آنها پیدا کند. سپس او افزودن تدریجی شیر خشک یا شیری را که کودک میپذیرد مطرح میکند. این توضیح در ادامه بحث شروع غذای دیگر از ششماهگی و قطع تدریجی شیر مادر آمده است.
آنچه مجموعه میگوید
برای مادری که تصمیم به قطع شیر دادن دارد، دکتر هلاکویی دو نمونه از کاهش تدریجی را توضیح میدهد: کم کردن یک یا دو وعده و جایگزینی آن با غذا یا شیر دیگر، یا دوشیدن شیر در روز و ادامه شیر دادن در شب که برای مادر و کودک آسانتر توصیف میشود. او همچنین از قطع یک وعده پس از مصرف بخشی از شیر و دوشیدن اضافه آن حرف میزند.
پیشنهاد مجموعهدر توضیح دکتر هلاکویی، هدف این است که کودک بدون خشم و قهر با جایگزین آشنا شود؛ اگر شیر جایگزین را نمیپسندد، او تغییر آن را پیشنهاد میکند.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی برای کودکِ شیرخشکخوار، هنگام کنار گذاشتن شیشه از افزودن تدریجی آب طی بیست روز و در صورت مقاومت تا چهل روز، و گشاد کردن سوراخ سرشیشه حرف میزند. هدفی که در متن بیان میکند کاهش مکیدن و تبدیل محتوای شیشه به آب است. این روش، نقل پیشنهاد خودِ دکتر هلاکویی است و در این راهنما به دستور آمادهسازی شیر تبدیل نمیشود.
پیشنهاد مجموعهدر ادامه همین بحث، دکتر هلاکویی آشنا کردن تدریجی کودک با لیوان و پذیرفتن واکنش اولیه او را نیز مطرح میکند.
عبارت تعیین سن در زیرنویس «احتمالاً ۱۰ ۱۲ تا ۱۴ ماهگی» است و برای بیان دقیق سن باید صوت بررسی شود؛ عبارت عددی افزودن آب نیز مخدوش است.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی در یک بخش میگوید گاهی میتوان شیشه شبانه را تا هجدهماهگی ادامه داد و پس از آن به دلیل نگرانیِ او از «تثبیت دهانی» کنار گذاشت. او در همین بحث بر آرامش و میل کودک در کنار گذاشتن شیشه تأکید دارد. با این حال چند سطر بعد پایان چهاردهماهگی را برای تمام کردن مکیدن مطرح میکند.
متنها کاملاً همسو نیستنددو سن چهارده و هجده ماه در همین گفتار آمدهاند و از متن نمیتوان یک زمانبندی یکنواخت استخراج کرد.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی ادامه شیر مادر، شیشه یا پستانک پس از دوره مورد نظرش را به نگرانی از «تثبیت دهانی» پیوند میدهد و میگوید تقریباً با پایان چهاردهماهگی باید برای تمام شدن مکیدن کوشش کرد. در همان عبارت، شیشه با سوراخ بسیار گشاد را استثنا میکند چون از نظر او مکیدن را تقریباً حذف میکند. این بیان با اجازه شیشه شبانه تا هجدهماهگی در چند سطر پیش کاملاً یکسان نیست.
متنها کاملاً همسو نیستندمتن در این بخش هم چهاردهماهگی و هم هجدهماهگی را مطرح میکند؛ اینها نباید به صورت یک توصیه زمانی قطعی تلفیق شوند.
آنچه مجموعه میگوید
در ادامه بحث کنار گذاشتن مکیدن، دکتر هلاکویی برای کودکی که برای آرام گرفتن و شروع خواب به پستانک نیاز دارد استثنا قائل میشود. او بیرون آوردن پستانک در میانه شب را مطرح میکند، اما میگوید باید خواب کودک عمیق شده باشد تا این کار او را بیدار نکند؛ گاهی هم کودک خودش پستانک را پس میزند. این توضیح، ادامه نظر او درباره شیر و مکیدن است.
آنچه مجموعه میگوید
دکتر هلاکویی در این قسمت شیر مادر را بهترین طعم برای کودک مینامد و میگوید اگر غذای مصرفی مادر طعم شیر را نامطلوب کرد، آن غذا تغییر کند. سپس از ششماهگی، همراه شروع غذای دیگر، غذای بدون ادویه، نمک، شکر و چربی یا روغن را مطرح میکند. این حذفها و ادعای بهترین طعم، توصیههای همین گفتارند.
متنها کاملاً همسو نیستنددر قسمت اول همین مجموعه دکتر هلاکویی میپذیرد که «احتمالاً برخی از این شیرها از نظر لذت و خوشمزگی بهتر از شیر مادر» هستند و کودکِ سخت گرسنه به همان سمت میرود؛ این با «بهترین طعم» اینجا کاملاً همسو نیست.
آنچه مجموعه میگوید
مثال دکتر هلاکویی کودکی است که چای داغ یا آب جوش روی دستش ریخته است. او میگوید کودک ممکن است بعداً با دیدن چای خوردن خود یا دیگران ناراحت شود، چون آن موقعیت یادآور درد شده است. «حساسیت» در این بحث واکنش ترس و خاطره است، نه ادعای آلرژی غذایی.
نسخه تازه سایت آماده است.