فصل ۰۲ از ۸راهنمای سه سال اول

خوابدر ۱ تا ۳ ماهگی

یک موضوع، با نگاهی دقیق‌تر

ساعت مغزی، جای خواب، بیدارشدن‌های شبانه، و خواب خود پدر و مادر.

شروع مطالعه
راهنما
۲۱
قسمت از مجموعه
۴

همهٔ نکته‌های این موضوع، با توضیح و ارجاع به متن مجموعه.

خواب در ۱ تا ۳ ماهگی

از دانستن به عمل

بایدها و نبایدها

گزیده‌ای از پیشنهادهای مجموعه
انجام بدهید۰۱

مراقبت شبانه را نوبتی تقسیم کنید تا دیگری استراحت کند.

انجام ندهید

برای هر بیداری، هر دو نفر را از خواب محروم نکنید.

چرا؟ توضیح و منبع

شب‌ها را تقسیم کنید، نه اینکه هر دو بیدار بمانید

دکتر هلاکویی در برابر جدال بر سر اینکه چه کسی بیدار شود، پیشنهاد می‌کند یکی یک‌شب‌در‌میان از کودک مراقبت کند و دیگری استراحت کند تا هر دو و کل خانواده استراحت لازم را داشته باشند.

دکتر هلاکویی با این انتظار مخالفت می‌کند که چون یک والد بیدار شده، دیگری هم باید رنج بیداری را تحمل کند. در مثال او، یکی از والدین می‌تواند یک شب در میان یا در بیشتر شب‌ها مراقب باشد و دیگری استراحت کند؛ مقصود، فراهم شدن استراحت برای خانواده است. او همین‌جا یادآور می‌شود که جای خواب و صدای گریه نوزاد نباید خواب فرزندان دیگر را به هم بزند و حل این مسئله را کاری خانوادگی می‌داند.

خواندن راهنما و متن اصلی
۱ موقعیت دیگر برای این سن و موضوع
انجام بدهید۰۲

در خواب، غذا، نظافت و بازی، آداب آشنا و قابل‌شناسایی بسازید.

انجام ندهید

ثباتِ روال را به معنای حذف همیشگی تجربه‌های تازه نگیرید.

چرا؟ توضیح و منبع

چهار جایی که یکدستی از همه مهم‌تر است

دکتر هلاکویی چهار حوزه را نام می‌برد: تغذیه، خواب، نظافت و بازی. شیر دادن همیشه یک‌گونه؛ خواباندن همیشه با همان آداب و در همان شرایط؛ نظافت با آبی که حتی درجه حرارتش ثابت است؛ و بازی به همان شکلی که آموخته.

این مثال‌ها به بحث چهارده ماه اول تعلق دارند. دکتر هلاکویی می‌خواهد غذا دادن، خواباندن، نظافت و بازی برای کودک قابل‌شناسایی باشند؛ برای همین از تکرار آداب و شرایط، حتی دمای آب، حرف می‌زند. در ادامه همین بحث، اضافه کردن آرام بازی تازه را هم می‌پذیرد، پس یکنواختی در بیان او با حذف همیشگی تازگی یکی نیست.

خواندن راهنما و متن اصلی

مهم‌ترین‌ها۲

نکتهٔ اصلی در مجموعه

چرا دکتر هلاکویی خوابِ مراقب کودک را هم مهم می‌داند

دکتر هلاکویی توضیح می‌دهد که بحث خواب تنها به کودک مربوط نیست: پدر، مادر و دیگر مراقبان نیز به خواب کافی و عمیق نیاز دارند. او کم‌خوابی را با کم شدن صبر و حوصله و دشواری ارتباط با کودک مرتبط می‌داند و درباره مادرِ شیرده، تغییر مقدار و محتوای شیر را نیز ادعا می‌کند. این بخش دو مسیر جدا، یعنی حال مراقب و ادعای مربوط به شیر مادر، را مطرح می‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

نکتهٔ اصلی در مجموعه

پیوندی که دکتر هلاکویی میان نظم کودکی و خواب بزرگسالی می‌گذارد

دکتر هلاکویی در بحث هماهنگی ساعت خواب با شبانه‌روز، خواب منظم، محیط مناسب و تغذیه‌ای را که خواب را برهم نزند دو راه کمک به کودک می‌داند. او مشکلات خواب بزرگسالی را به حل نشدن این هماهنگی توسط والدین در آغاز زندگی یا بعداً توسط خود فرد نسبت می‌دهد. این نسبت دادن، تبیین خودِ دکتر هلاکویی است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

پیشنهادهای مجموعه۵

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

شب‌ها را تقسیم کنید، نه اینکه هر دو بیدار بمانید

دکتر هلاکویی در برابر جدال بر سر اینکه چه کسی بیدار شود، پیشنهاد می‌کند یکی یک‌شب‌در‌میان از کودک مراقبت کند و دیگری استراحت کند تا هر دو و کل خانواده استراحت لازم را داشته باشند.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

دکتر هلاکویی با این انتظار مخالفت می‌کند که چون یک والد بیدار شده، دیگری هم باید رنج بیداری را تحمل کند. در مثال او، یکی از والدین می‌تواند یک شب در میان یا در بیشتر شب‌ها مراقب باشد و دیگری استراحت کند؛ مقصود، فراهم شدن استراحت برای خانواده است. او همین‌جا یادآور می‌شود که جای خواب و صدای گریه نوزاد نباید خواب فرزندان دیگر را به هم بزند و حل این مسئله را کاری خانوادگی می‌داند.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

خستگی زیاد، گرسنگی یا پُریِ زیاد پیش از خواب

دکتر هلاکویی می‌گوید بعضی کودکان به دلیل خستگی زیاد یا رعایت نشدن برخی اصول، مثل بسیار سیر بودن یا گرسنه بودن هنگام خواب، دچار مشکل می‌شوند. راه‌حل او این است که از حدود سه‌ماهگی همهٔ فعالیت‌های کودک در ساعت معینی انجام شود: حمام تقریباً در یک وقت، تغذیه در یک زمان، و هنگام خواب همهٔ چراغ‌ها خاموش و رادیو و تلویزیون بی‌صدا باشند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

خواب روز و شب باید فرق داشته باشد

دکتر هلاکویی در کنار تأکید بر یکنواختیِ خواباندن، پیشنهاد می‌کند محل و شیوه خواب روز با شب متفاوت باشد. خاموش کردن چراغ، خواندن برای کودک و در آغوش گرفتن را نمونه‌هایی از مراسم خواب می‌داند که می‌توانند این تفاوت را مشخص کنند.

پیشنهاد مجموعهدکتر هلاکویی انتظار دارد این تفاوت‌های تکرارشونده به بیشتر شدن خواب شب و کاهش تدریجی خواب روز کمک کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

جای تختش را با دقت انتخاب کنید

دکتر هلاکویی مثال‌های مشخصی می‌آورد: کنار پنجره‌ای که صدای بوق اتومبیل می‌آید، خانه‌ای که ساعت دیواری هر ساعت صدا می‌کند، یا محلی که رفت‌و‌آمد و صدای سرفه هست — باید مواظب بود. او می‌گوید محیط خواب کودک باید بسیار آرام باشد و در مناطق پرصدا حتی شیشه دو لایه پیشنهاد می‌شود.

دیدن عبارت اصلی۲ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

چهار جایی که یکدستی از همه مهم‌تر است

پیشنهاد مطرح‌شده در مجموعه

دکتر هلاکویی چهار حوزه را نام می‌برد: تغذیه، خواب، نظافت و بازی. شیر دادن همیشه یک‌گونه؛ خواباندن همیشه با همان آداب و در همان شرایط؛ نظافت با آبی که حتی درجه حرارتش ثابت است؛ و بازی به همان شکلی که آموخته.

توضیح بیشتربستن توضیح

برای فهم دقیق‌تر این نکته

این مثال‌ها به بحث چهارده ماه اول تعلق دارند. دکتر هلاکویی می‌خواهد غذا دادن، خواباندن، نظافت و بازی برای کودک قابل‌شناسایی باشند؛ برای همین از تکرار آداب و شرایط، حتی دمای آب، حرف می‌زند. در ادامه همین بحث، اضافه کردن آرام بازی تازه را هم می‌پذیرد، پس یکنواختی در بیان او با حذف همیشگی تازگی یکی نیست.

صفحهٔ مستقل این مطلب
دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱

آنچه مجموعه در این باره می‌گوید۱۴

آنچه مجموعه می‌گوید

چهار: نظم درونی

چهارمین مؤلفهٔ خلق‌وخو در توضیحِ دکتر هلاکویی، نظمِ درونیِ خواب، بیداری، گرسنگی و دفع است. بعضی کودکان زمان‌های نسبتاً قابل‌پیش‌بینی دارند و والد آسان‌تر برای نیازشان آماده می‌شود؛ زمانِ همین نیازها در بعضی دیگر بسیار متغیر است. موضوع، تفاوتِ ریتمِ کودک است، نه الزامِ همهٔ کودکان به یک جدولِ ثابت.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

آنچه مجموعه می‌گوید

پنج: حساسیت به محیط فیزیکی

پنجمین مؤلفه در بیانِ دکتر هلاکویی، حساسیت به محیطِ فیزیکی و میزانِ محرکی است که واکنش ایجاد می‌کند. بعضی کودکان تغییرِ جزئیِ بوی غذا، دمای غذا یا اتاق و ویژگیِ لباس را زود متوجه می‌شوند و واکنش نشان می‌دهند؛ بعضی دیگر به همین تغییرها توجهِ کمتری دارند. این تفاوت توضیح می‌دهد چرا یک تغییرِ کوچک برای دو کودک اثرِ یکسانی ندارد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۴

آنچه مجموعه می‌گوید

جزء یک: سطح فعالیت

دکتر هلاکویی سطحِ فعالیت را نخستینِ نه مؤلفهٔ خلق‌وخو معرفی می‌کند: بعضی کودکان پس از خوابِ کوتاه پرجنب‌وجوش‌اند و بعضی آرام‌تر و کم‌تقاضاتر. او برای تفاوتِ فردی، از بیست ساعت خوابِ بعضی نوزادان در برابر پانزده یا شانزده ساعتِ بعضی دیگر مثال می‌زند. این عددها مثال‌های خودِ او در بحثِ خلق‌وخو هستند، نه برنامهٔ خوابِ پیشنهادی برای هر نوزاد.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۳

آنچه مجموعه می‌گوید

کاهش خواب از نوزادی تا بزرگسالی، در بیان دکتر هلاکویی

دکتر هلاکویی این روند را توصیف می‌کند: کودک انسانی با شانزده تا هجده ساعت خواب شروع می‌کند و مدت خوابش آهسته‌آهسته کم می‌شود تا حدود هجده‌سالگی به هشت یا هشت‌و‌نیم ساعت برسد. پس از آن حدود یک ساعت کاهش پیدا می‌کند و از شصت‌و‌پنج‌سالگی به بعد کمتر می‌شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

گریه، صدا و حرکت کودک در خواب در توضیح دکتر هلاکویی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی آرام گرفتن عضلات بزرگسالان هنگام رویا را با ادامه حرکت در خواب کودکان مقایسه می‌کند. او می‌گوید کودک ممکن است در خواب گریه کند، مک بزند، بخندد، صدا درآورد یا بدنش را تکان دهد. در گفتار، این رفتارها به‌طور احتمالی به ابراز رویا یا هم‌زمانی فعالیت ذهن و بدن نسبت داده می‌شوند؛ متن برای تشخیص علت هر حرکت یا صدا معیار قطعی نمی‌دهد.

پیشنهاد مجموعهدر خواندن این بخش، توضیح احتمالی دکتر هلاکویی درباره حرکت در خواب را با تشخیص قطعیِ خواب بودن یا نبودن ناراحتی کودک یکی نگیرید.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

نظر دکتر هلاکویی درباره محدود کردن خواب روزِ نوزاد

آنچه مجموعه می‌گوید

در ادامه بحث ماه نخست، دکتر هلاکویی پیشنهاد می‌کند اگر خواب روزِ نوزاد از حدود دو ساعت گذشت، با تغییر شرایط یا ایجاد صدا زمینه بیدار شدن تدریجی او فراهم شود. هدفی که بیان می‌کند کمک به تفاوت خواب شب و بیداری روز است؛ این مدت و روش، پیشنهاد خود دکتر هلاکویی‌اند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

توصیف دکتر هلاکویی از شکل‌گیری تدریجی نظم خواب تا چهارماهگی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی می‌گوید کودک در ماه اول به‌تدریج برای پذیرفتن نظم آماده می‌شود و والدین از یک‌ماهگی می‌توانند به او کمک کنند. در توصیف او، ادامهٔ این کمک تا سه‌ماهگی ممکن است حدود چهارماهگی به توان بیشتر کودک در خوابیدن یا بیدار ماندن منجر شود؛ متن این روند را به‌صورت توضیحی کلی مطرح می‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

سهم بیشتر مرحله حرکت سریع چشم در خواب نوزاد

آنچه مجموعه می‌گوید

در توصیف دکتر هلاکویی، نوزاد بیش از نیمی از خوابش را در مرحله حرکت سریع چشم می‌گذراند و این سهم با افزایش سن کم می‌شود. او برای دوسالگی عدد حدود سی و برای پنج‌سالگی حدود بیست‌ودو تا بیست‌وپنج را می‌آورد. منظور این بند سهم یک مرحله خواب است؛ تعبیر قبلیِ «نیمی از خواب را خواب می‌بیند» از متن دقیق‌تر نبود.

اعداد سی و بیست‌ودو تا بیست‌وپنج در زیرنویس بدون علامت یا واژه درصد ثبت شده‌اند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

توضیح دکتر هلاکویی برای سبک بودن خواب در آغاز زندگی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی دو دلیل را کنار هم می‌گذارد: کودک در سال اول بیشتر ایام در مرحلهٔ فعال خواب است و فلج شدن عضلات را که در بزرگسالان رخ می‌دهد، تجربه نمی‌کند؛ در نتیجه آمادگی دارد با اندک صدایی بیدار شود. به گفتهٔ او، نوزاد با افزایش سن آهسته‌آهسته خواب عمیق‌تری پیدا می‌کند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

سه گروهِ خواب کودک در دسته‌بندی دکتر هلاکویی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی سه دسته را توصیف می‌کند: کسانی که مشکل خواب ندارند و با کمی کوشش پدر و مادر هر آدابی را می‌پذیرند؛ کسانی که وضعیت خوابشان می‌تواند به هر دو سمت برود، یعنی با رعایت اصول آرام می‌شوند و بدون آن دچار گرفتاری می‌شوند؛ و بین ده تا بیست درصد که بدخوابند و پدر و مادر را کاملاً دچار گرفتاری می‌کنند، تا آنجا که بسیاری از کوشش‌های ما بی‌نتیجه است.

عدد گروه سوم به شکل «بین ۱۰ تا ۲۰ بچه‌ها» آمده و واژه درصد در زیرنویس نیست؛ برای نسبت دقیق باید صوت بررسی شود.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

بیمارستان، واکسن، سفر

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی چند علت بیرونی را برای به‌هم خوردن خواب کودک برمی‌شمارد: سزارین یا ماندن در بیمارستانی که چراغ‌هایش بیست‌و‌چهار ساعته روشن است و صدا دارد؛ واکنش و درد پس از واکسن؛ و سفر یا رفتنِ مسافری عزیز که با کودک ارتباط گرفته، به‌ویژه پس از هشت‌نُه ماهگی. به گفتهٔ او، این عوامل می‌توانند خواب کودک را برهم بزنند.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

نظر دکتر هلاکویی درباره بالش و خواب روی شکم

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی در این بخش می‌گوید کودک تا دوسالگی به بالش نیاز ندارد و به‌ویژه در یک‌سال‌ونیم نخست نباید روی شکم خوابانده شود. او برای نکته دوم از خطر خفگی سخن می‌گوید. این بند نقل دیدگاه دکتر هلاکویی درباره وضعیت خواب است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

تفکیک خوابیدن و بیدار بودن روی شکم در گفتار

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی خطر خواباندن کودک روی شکم را به نرسیدن اکسیژن و خفگی نسبت می‌دهد و در این گفتار خواب به پهلو را پیشنهاد می‌کند. او این موضوع را از روی شکم بودن در بیداری جدا می‌داند و درباره بیداری از سه یا چهارماهگی، توان حرکت سر و لزوم توجه به کودک حرف می‌زند. این‌ها نقل گفته‌های مجموعه‌اند.

پیشنهاد مجموعهدر این راهنما، توضیح فیزیولوژیک و پیشنهاد وضعیت خوابِ این گفتار به‌عنوان نظر دکتر هلاکویی خوانده می‌شود.

دکتر هلاکویی آمار روزانه ده تا پانزده کودک در آمریکا را بیان می‌کند و سپس عدد «۴۰۰» بدون دوره زمانی روشن آمده است. منبع آماری یا توضیح این عدد در متن نیست؛ آمار نیازمند تطبیق با صوت است.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۲

خارج کردن هوای بلعیده‌شده در توضیح دکتر هلاکویی

آنچه مجموعه می‌گوید

دکتر هلاکویی پر بودن سر شیشه از شیر را راهی برای کمتر وارد شدن هوا می‌داند، اما می‌گوید مقداری هوا ممکن است بلعیده شود. او آغوش کنار شانه یا قرار گرفتن روی زانو همراه با ضربه آرام به پشت را دو نمونه روش خارج کردن هوا معرفی می‌کند.

پیشنهاد مجموعهدر همین گفتار توصیه می‌کند بلافاصله پس از شیر، پیش از اطمینان از خروج هوای اضافه، کودک خوابانده نشود؛ این نقل پیشنهاد اوست.

زمان سه دقیقه و شرح وضعیت بدن در متن، آموزش کامل رسیدگی پس از شیر یا راهنمای ایمنی خواب نیست.

دیدن عبارت اصلی۱ بخش از زیرنویس
قسمت ۱